Nấm Miệng
(Thrush)
Nấm Candida có thể lây qua lại giữa miệng bé và đầu ti mẹ mỗi cữ bú. Điều trị bé mà không điều trị mẹ — sẽ tái phát mãi không dứt.
Minh họa bởi Nguyễn Thanh Mai Quy tắc quan trọng nhất: Mẹ và bé PHẢI điều trị đồng thời — kể cả khi chỉ một người có triệu chứng. Candida lây qua lại mỗi cữ bú. Điều trị một mình sẽ tái nhiễm trong vòng vài ngày.
Phân Biệt Nấm Miệng với Mảng Sữa Thường
- Lau sạch dễ dàng bằng khăn ướt
- Không đỏ bên dưới khi lau
- Chủ yếu ở lưỡi
- Bé bú bình thường, không khóc
- Không đau đầu ti cho mẹ
- Không lau được hoặc lau chảy máu
- Đỏ, loét bên dưới mảng trắng
- Lan ra má trong, nướu, họng
- Bé hay quấy, từ chối bú, đau
- Mẹ đau đầu ti âm ỉ/bỏng rát sau bú
Nhận Biết Triệu Chứng Ở Bé & Mẹ
- Mảng trắng ở lưỡi, má trong, môi không lau sạch
- Nướu, miệng đỏ hoặc có vết loét nhỏ
- Quấy khóc khi bú, bỏ ti nửa chừng
- Phát ban tã (nấm lan xuống) — hồng, bóng, viền rõ
- Kéo tai (đau tai do đau họng)
- Đau đầu ti bỏng rát, sâu trong vú sau khi bú
- Đầu ti hồng, sáng bóng bất thường
- Đau không giải thích được bằng khớp ngậm
- Nứt nẻ đầu ti không lành dù đã xử lý
- Ngứa đầu ti hoặc vùng quầng vú
💊 Phác Đồ Điều Trị Song Song Mẹ-Bé
👶 Điều Trị Bé
- Nystatin oral suspension 4 lần/ngày — sau bú (nhỏ vào miệng bé)
- Dùng đủ 14 ngày dù triệu chứng hết sớm hơn
- Nếu nặng hoặc không đáp ứng: Fluconazole (theo chỉ định bác sĩ)
- Với phát ban tã: Nystatin cream thay vì cream thông thường
👩 Điều Trị Mẹ
- Miconazole gel bôi đầu ti sau mỗi cữ bú
- Hoặc Fluconazole uống (150mg ngày 1, 100mg/ngày × 13 ngày)
- Nếu đau sâu trong vú: Fluconazole uống (Candida có thể vào tuyến sữa)
- Rửa tay trước và sau mỗi cữ bú
Ngăn Tái Phát
- Rửa tay kỹ trước và sau khi cho bú, thay tã, và chạm vào miệng bé
- Tiệt trùng núm vú bình, núm giả, đồ chơi bé hay mút ở 100°C mỗi ngày trong quá trình điều trị
- Thay miếng lót ti thường xuyên — Candida phát triển trong môi trường ẩm ướt
- Để đầu ti khô sau bú — không đậy ngay, để thoáng khí vài phút
- Nếu hút sữa: tiệt trùng phễu hút và tất cả bộ phận tiếp xúc mỗi ngày
- Nếu mẹ hoặc bé vừa dùng kháng sinh: bổ sung probiotic (Lactobacillus rhamnosus GG) để cân bằng hệ vi sinh
- Nếu tái phát lần 3+: kiểm tra xem nguồn Candida có từ người chăm sóc khác không (ông bà, người giúp việc)
Nhận Checklist Phân Biệt & Điều Trị Thrush
Bảng so sánh mảng sữa vs nấm, phác đồ điều trị song song mẹ-bé, và danh sách đồ cần tiệt trùng. PDF in được.
Nội dung trên mesuahanhphuc.com mang tính giáo dục và tham khảo, được tổng hợp từ y học thực chứng (ABM, WHO, AAP). Đây không phải lời khuyên y tế cá nhân và không thay thế tư vấn trực tiếp từ bác sĩ Nhi khoa, bác sĩ Sản phụ khoa, hoặc chuyên gia sữa mẹ IBCLC được cấp phép. Khi có dấu hiệu bất thường hoặc tình trạng không cải thiện sau 24–48h, hãy liên hệ cơ sở y tế.